Fierder mei Frysk is de jaarlijkse studiemiddag voor docenten Fries uit het voortgezet onderwijs en mbo, georganiseerd door de VLLT sectie Fries, de Lerarenopleiding Fries van NHL Stenden en Cedin. Doe informatie op, wissel tips en tricks uit en ontmoet collega’s.
Hoe krijgen we leerlingen enthousiast om in het Fries te schrijven? Die vraag stond centraal in het project MultiLit Fryslân. Lector meertaligheid en schriftelijke taalbeheersing Mirjam Günther en docent-onderzoeker Myrthe Coret-Bergstra van NHL Stenden Hogeschool voerden, samen met collega’s, dit onderzoek uit op verschillende scholen in het voortgezet onderwijs en op MBO’s in Friesland. Uit het onderzoek bleek dat de motivatie van jongeren om te schrijven in het Fries niet altijd even hoog is, terwijl ze de taal wel regelmatig gebruiken op sociale media. Binnen MultiLit Fryslân werd onderzocht hoe het schrijven in het Fries in de vrije tijd en het schrijven op school beter met elkaar verbonden kunnen worden. In de keynote nemen de onderzoekers jou in 3 stappen mee:
1 – hoe de leerlingen schrijven in hun vrije tijd – waarom appen ze wel of niet in het Fries?
2 – de stem van de leerling – wat motiveert leerlingen om Fries te schrijven?
3 – van inzicht naar praktijk in de klas – concrete tips en handvatten voor het ontwerpen van schrijflessen.
Daarnaast zijn er inspirerende workshops die aansluiten op verschillende kerndoelen.
Ben je geïnteresseerd in de opleiding Fries? Dan is er op deze dag ook de mogelijkheid om een college bij te wonen en vragen te stellen over de opleiding. Van 13.00 tot 14.30 uur kunnen jullie aanschuiven bij ‘Leesdossier’ (het bespreken van ‘Anna’ van Aggie van der Meer onder leiding van een van de docenten) of bij ‘Taalkennis’ (een quiz over de behandeld stof, in de stijl van “2 voor twaalf”). Je kunt op het aanmeldformulier aanvinken of u komt en dan kun je ook de keuze voor het college doorgeven.
Aan het eind van de dag is er een borrel waar iedereen de informatie kan uitwisselen onder het genot van een hapje en een drankje. De studiemiddag is gratis. We hopen zoveel mogelijk docenten en studenten welkom te heten!
Programma
14.45 Inloop
15.15 Opening
15.25 Plenair gedeelte met Mirjam Günther en Myrthe Coret-Bergstra en een spetterend optreden van winnaars van SjONG 2025
16.45 Workshop 1
17.30 Diner met boekenmarkt en tentoonstelling van winnende werkstukken Grutte Fryske Wurkstikpriis
18:35 Workshop 2
19:20 Afsluiting, borrel en napraten
Aanmelden
Aanmelden kan tot 16 oktober.
Stephan Berger: Projectmedewerken onderwijs Afûk en Lisa Boersma: Projectcoördinator onderwijs Afûk.
Alle talen zijn uniek en hebben zo hun eigen eigenaardigheden. Het Fries is daar niet anders in. Toch worden, door invloed van het Nederlands of het Engels, van die typisch Friese woorden of taalgebruik wel eens vergeten en beïnvloed. Het nieuwe boekje ‘Dat is moai Frysk!’ behandelt net dat typische Fries. Verschillen tussen het Fries en het Nederlands, vaak gemaakte fouten en verdieping van gezegdes, alles komt met een gezonde dosis humor voor het voetlicht. Het boek bestaat uit 6 hoofdstukken, gevuld met verhaaltjes, uitleg, puzzels en vooral veel illustraties. Er staan zelfs enkele zoekplaten in voor uren aan Fries vermaak. In deze workshop staat hetzelfde onderwerp centraal. We bespreken wat het Fries nu zo typisch maakt, maar natuurlijk ook hoe je met leerlingen over Fries idioom kunt praten. Want naast het boekje zullen we via Searje36 veel lesmateriaal aanbieden om te gebruiken in klas 3 en hoger. Doe met ons mee en raak ook onder de indruk van dat mooie Fries.
Marije Hoogland: Onderwijsadviseur Cedin.
Nieuwsgierig naar hoe je leesbevordering en literatuureducatie een plek kunt geven in je lessen Fries voor brugklassers? Kom dan langs bij de workshop “Lêsno; ja, fansels!’’ In deze workshop neemt Marije Hoogland jullie mee in:
Idske Bangma: docent Fries op het Anna Maria van Schurman in Franeker.
Ben jij benieuwd naar de vernieuwing van de examenprogramma’s Friese taal en cultuur? Dan is deze workshop voor jou! In dit schooljaar gaan we de fase van beproeven in: een spannende stap waarin we samen met docenten aan de slag gaan met de nieuwe eindtermen die de vakvernieuwingscommissie (o.l.v. SLO) in samenwerking met het veld heeft ontwikkeld. Tijdens de workshop krijg je heldere uitleg over de inhoud en opbouw van de vernieuwde programma’s. Je gaat zelf aan de slag met opdrachten en werkvormen die passen bij de nieuwe eindtermen. Er is ruimte om ervaringen te delen met collega’s en samen na te denken over kansen en uitdagingen. Wat werkt al goed in jouw lespraktijk en welke kansen zie je? Waar liggen nog vragen of knelpunten? Samen verkennen we de mogelijkheden van het vak Friese taal en cultuur in de bovenbouw in een actueel en betekenisvolle context. Je gaat naar huis met inspiratie, praktische ideeën én een helder beeld van wat er de komende jaren staat te gebeuren.
Idske Bangma is docent Frysk op csg Anna Maria van Schurman in Franeker. Haar school doet samen met nog acht andere scholen dit schooljaar mee aan de zogenaamde ‘fase van beproeven.’ De scholen gaan nieuwe inhouden uit de conceptexamenprogramma’s (en -syllabi) beproeven in de onderwijspraktijk én krijgen samen ontwikkeltijd om onderwijs- en toetsmateriaal te ontwikkelen. Ze doen dat onder leiding van Nellianne van Schaik van het SLO.
Jacob Roep: Coördinator publieksprojecten en educator bij Tresoar.
Hoe maak je de Friese geschiedenis levend en inspirerend voor jouw leerlingen? Welke mogelijkheden bestaan er buiten en binnen het klaslokaal? En hoe kan het Fries daaraan bijdragen? Bij deze workshop krijg je concrete voorbeelden van Friese thema’s met lesideeën en opdrachten voor de onder-, midden- en bovenbouw. Je krijgt tips voor inspiratie en een overzicht van websites voor (Fries) lesmateriaal. Met deze tips en inspiratie maak je zelf een les voor jouw klas. Kies een thema uit de Friese geschiedenis (bijvoorbeeld voor een themaweek) en werk dit uit als activiteit voor jouw les. Bedenk een interessante excursie, opdracht of werkvorm en koppel dit aan het Fries. Zo werken jouw leerlingen aan Friese kerndoelen.
Mirjam Günther: Lector Meertaligheid en schriftelijke taalbeheersing en Myrthe Coret-Bergstra: docent onderzoeker bij NHL Stenden.
In deze workshop ga je aan de slag met de tips en tricks uit de plenaire sessie over Fries schrijven. Je ontwerpt zelf lesideeën die je meteen in je lessen kunt gebruiken. Zo kun je bijvoorbeeld een betekenisvolle schrijfopdracht ontwerpen. Ook kun je denken aan een werkvorm om de belevingswereld van je leerlingen in beeld te krijgen, zodat je toekomstige (schrijf)lessen daar goed bij aansluiten.
Jehannes Reitsma: Cultuurverbinder educatie Noardeast-Fryslân en Anja Morsink: Beeldend docent/onderzoeker academie primair onderwijs en lectoraat meertaligheid en geletterdheid.
Wat ontstaat er als je goed taalonderwijs en goed cultuuronderwijs verbindt? Dat kom je alleen maar te weten door het te doen. En dat is minder ingewikkeld dan het klinkt. Keunstryk geeft alle ingrediënten, praktische instrumenten en in procesbegeleider, een kunstenaar en een taalspecialist die met jouw school meedenken over een ontwerp dat past bij jouw school. De kunstenaar voert het ontwerp met de leraren uit. In deze workshop nemen we jullie mee in de werkwijze van Keunstryk: we vertellen er wat over maar we laten jullie natuurlijk ook zelf ondervinden hoe de koppeling van taal en kunst de taalcontext en daarmee ook het taalplezier vergroot.